Açelya Çiçeği

Fundagiller (Ericaceae) ailesinden ve ormangülü (Rhododendron) cinsinden olan açelya çiçeği, gösterişli çiçeklerin muhteşem kümeleri nedeniyle ilkbaharın ana hatları olmuştur.

Çiçekler tübüler, huni veya çan şeklindedir ve genellikle kokuludur. Daha küçük açelya yaprakları genellikle sivri ve dardır; ormangülü yaprakları genellikle büyük ve kösele gibidir.

Bu çalılar yeterli yağış ve nemli yazları olan iklimi tercih eder. Yaprak dökmeyen ve yaprak döken iki ana açelya grubu (sonbaharda yapraklarını bırakan çeşitler), soğuk Kanada ovalarından tropikal alanlara kadar Dünya’nın hemen hemen her yerinde bulunabilir.

Ormangülü türleri daha sıcaktır, çok sıcak veya çok soğuk olmayan ortamları tercih eder. Güçlü çiçek tomurcukları geliştirmek için belirli bir miktar soğuk ortama ihtiyaç duyarlar.

Binlerce çeşidi ile hemen hemen her manzara için orman gülleri ve açelyalar bulunmaktadır. Düşük büyüyen zemin örtüsü açelyalar, 30 ila 60 cm arasında büyürken, 7,50 metre yüksekliğe kadar büyüyebilen türleri vardır.

Pembe, kırmızı, beyaz, sarı ve mor dahil olmak üzere birçok çiçek rengine sahiptirler. Çoğu bitki ilkbaharda çiçek açsa da bahçeye renk ve çekicilik katan yazın çiçek açan çeşitleri rağbet görmektedir. 

Açelya Çiçeği Satın Alma İpuçları

Ormangülü veya açelya için alışveriş yaparken, çiçek açma zamanlarına dikkat edin. Erken çeşitler Mart ayında çiçek açarken, geç olanlar Temmuz’a, hatta sonbahara kadar çiçek açabilir.

Koyu yeşil (sararmamış), solmayan ve iyi sulanan bitkiler satın alın. Kaptaki toprağı parmağınızla kontrol edin ve kökleri kuru olan bitkilerden kaçının.

Eğer havanız ilkbaharda 32 °C’nin üzerinde ısınırsa, beyaz çiçekli açelyalardan kaçının. İnce yaprakları sıcakta parçalanır.

Sıcak iklimlerde, 4 Litrelik saksılar yerine 15 Litrelik saksılarda bitkiler satın alın. Küçük bitkiler, daha az kökleri ile, sıcak ilkbahar ve yaz aylarında mücadele ederler.

Açelya Çiçeği Dikim Alanını Hazırlama

Büyük yapraklı çeşitlerin çoğu benekli gölge gerektirir; derin gölge veya tam güneşten kaçının. Birkaç saat gölge alan güneşli bir yer ideal olacaktır.

Toprak iyi drene edilmiş, humus bakımından zengin, nemli ve asidik olmalıdır (pH 4.5-6). 

Sadece toprağınız fakirse, ekim alanlarını kompost, turba yosunu ile değiştirin. Toprak değişiklikleri ve toprağın ekime hazırlanması hakkında daha fazla bilgi edinin.

Açelya çiçeği ve orman güllerinin sığ kök sistemleri vardır ve kurumasını önlemek için nemli toprak ve malç gerekir.

Soğuk veya Ilıman Bölgelerde Dikim

Çiçekleri artırmak ve küf problemlerinden kaçınmak için tam güneşli hava gereklidir. Çalıların günde en az 6 saat tam güneşe ihtiyacı vardır.

Bitki Soğuk, kuru rüzgarlara maruz kalırsa, yaprakları ve tomurcukları kurur ve ölür.

Sıcak veya Sıcak Bölgelerde Dikim

Bitkinin; özellikle sıcak bölgelerde öğleden sonra gölgesi alan bir alana dikilmesi gerekir. Tropikal bölgelerde, açelyalar tam gölgede çiçeklenir.

İlkbahar veya Erken Sonbaharda Dikim

Tahmini olgun boyutlarına bağlı olarak 70 ila 180 cm aralıklı, kök topu kadar derin ve 2 kat genişliğinde bir delik açın.

Yeni bitkileri, üst kökleri toprak seviyesinde veya biraz aşağıda olacak şekilde ayarlayın. Onları daha derine ekerseniz, kökler çürüyebilir.

Deliği yarısına kadar toprakla doldurun, ardından toprağın geri kalanıyla doldurmadan önce toprağı için iyice sulayın.

Ormangülü İçin Bakım

Her ilkbaharda sığ kökleri ve toprak nemini korumak için 2 ila 5 inç çam kabuğu yongaları veya çam iğneleri ile malç yapın. Bu sayede çiçek tomurcuğu oluşumunun azalmasının önüne geçmiş olursunuz.

İpucu: Yaygın bir hata, malçın çalı gövdesinin etrafında ağır bir şekilde yığıldığı bir “malç yanardağı” oluşturmaktır. Bu toprağu çok ıslak tutabilir ve çürümeyi teşvik edebilir. Her zaman gövdenin etrafında birkaç santimetre yüksekliğinde malç yeterlidir.

Ormangülü

Açelyalar ve orman güllerini az miktarda ve sadece çiçek tomurcukları erken ilkbaharda, sonbaharda çiçek açmış olsalar bile şiştiğinde gübreleyin. Ağır gübre uygulamaları bitkileri yakacaktır.

Orman güllerinden ölü çiçekleri dikkatlice çıkarın; gelecek yılki tomurcuklar sadece eski başların altında ve çiçeklenmeden kısa bir süre sonra gelişmeye başlayacak.

Şiddetli kışları olan bölgelerde, dökmeyen orman güllerini sonbaharda çuval benzeri bir şeyle (dışı naylon içi bez olabilir bu sayede ıslanmaz ve bitki donmaz) sarın ve çalı tabanının etrafına ekstra malç uygulayın.

Açelya ve orman gülleri büyüme mevsimi boyunca herhangi bir zamanda nakledilebilir, ancak sonbaharda veya ilkbaharın başlarında, uykuda ve sıcaklıklar serin olduğunda en başarılı şekilde nakledilirler.

Ormangülü Bitkisinde Budama

Genel olarak, açelya çiçeği ve orman gülleri gibi bahar çiçekli çalıları budama, tüksekliği azaltmanız gerekiyorsa, ilkbaharda çiçek açtıktan sonra yapılır.

Aksi takdirde, yılın herhangi bir zamanında ölü, hasarlı veya hastalıklı dallar da budanabilir.

Budama İşlemine Dikkat Edin

Genç ve yaşlı bitkilerde, harcanan çiçek saplarını saplarından kopana kadar bükerek çıkarın. Her çiçek sapının tabanındaki büyüme tomurcuklarına zarar vermemeye dikkat edin.

 Açelya Çiçeği için Zararlılar ve Hastalıklar

  • Asma biti
  • Whiteflies
  • Yaprakpireleri
  • Lacebugs
  • Ölçek böcekleri
  • Tırtıllar
  • Yaprak bitleri
  • Toz halinde küf
  • Tomurcuk patlaması
  • Pas
  • Yapraklı safra
  • Petal yanıklığı
  • Toprak yeterince asidik değilse, kök çürümesi ve kireç kaynaklı kloroz oluşabilir.

Önerilen Açelya Çeşitleri

Ormangülleri cinsinde büyük farklılıklar gösteren 900’den fazla tür vardır. Bu geniş dünyayı anlamak bütün bir bitki bilimini gerektirir!

İşte hoşunuza gideceğini düşündüğümüz bir avuç çeşit:

Hoşunuza gidebileceğini düşündüğümüz türleri sizler için sıraladık. İnceleyebilirsiniz.

Blue Diamond: 5 metreye kadar büyüyen bir cüce yaprak dökmeyen ormangülü. Mor-mavi çiçekler ile sezon ortasında çiçek açar.

Cecile: 7 metreye kadar büyüyen ve mevsim ortasında koyu somon-pembe tomurcuklar üreten güçlü bir açelyadır.

Hydon Dawn: Tam güneş isteyen kısa yapılı bir ormangülü türüdür. Soluk pembe çiçekler sezon ortasında çiçek açar.

Nova Zembla: 150 ila 300 cm boyunda büyüyen ve mevsim ortalarında parlak kırmızı çiçekler taşıyan, herdem yeşil bir ormangülü türüdür.

Rosy Lights: Ekstra soğuğa dayanıklı bir açelya çiçeği olarak bilinir. 4 metreye kadar büyür ve derin mor-pembe çiçekler taşır.

Mor Gem: 2 metreye kadar büyüyen ve erken mevsim çiçek açan bir cüce ormangülü. Küçük, açık mor çiçekler taşır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir